قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا

فصل اول - كلیات
فصل دوم - وسائل نقلیه موتوری
فصل سوم - كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه ها
فصل چهارم - منابع تجاری ، خانگی و منابع متفرقه
فصل پنجم - مجازات ها
اصلاحیه مبالغ ریالی مربوط به جرایم فصول مندرج در قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا

فصل اول - كلیات
ماده 1: جهت تحقق اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به منظور پاكسازی و حفاظت هوا از آلودگی ها كلیه دستگاه ها و موسسات و كلیه اشخاص حقیقی و حقوقی موظفند مقررات و سیاست های مقرر در این قانون را رعایت نمایند.

ماده 2: اقدام به هر عملی كه موجبات آلودگی هوا را فراهم نماید ممنوع است . منظور از آلودگی هوا عبارتست از وجود و پخش یك یا چند آلوده كننده اعم از جامد، مایع ، گاز، تشعشع پرتوزا و غیر پرتوزا در هوای آزاد به مقدار و مدتی كه كیفیت آن را به طوری كه زیان آور برای انسان و یا سایر موجودات زنده و یا گیاهان و یا آثار و ابنیه باشد تغییر دهد.

ماده 3: منابع آلوده كننده هوا كه تحت مقررات این قانون قرار دارند به سه دسته زیر طبقه بندی می شوند.
الف - وسائل نقلیه موتوری
ب - كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه ها
ج - منابع تجاری و خانگی و منابع متفرقه

فصل دوم - وسائل نقلیه موتوری
ماده 4: استفاده از وسایل نقلیه موتوری كه بیش از حد مجاز مقرر دود و آلوده كننده های دیگر وارد هوای آزاد نمایند ممنوع است حد مجاز خروجی وسایل نقلیه موتوری توسط سازمان حفاظت محیط زیست با همكاری وزارت صنایع تعیین و به تصویب شورای عالی حفاظت محیط زیست می رسد.

ماده 5: هر وسیله نقلیه موتوری كه به كار گرفته می شود باید دارای گواهینامه مخصوصی مبنی بر رعایت حد مجاز خروجی آلوده كننده های هوا باشد.
دارندگان وسایل نقلیه موتوری مكلفند همه ساله وسایل نقلیه خود را در مراكز مورد تایید سازمان حفاظت محیط زیست كه توسط شهرداریها ایجاد می گردد تحت آزمایش و معاینه قرار داده و گواهینامه مبنی بر رعایت حد مجاز آلودگی را دریافت نمایند. در غیر این صورت از تردد وسایل نقلیه فاقد گواهینامه مذكور به ترتیبی كه در آیین نامه اجرایی این قانون تعیین می شود جلوگیری خواهد شد.
تبصره 1: هزینه انجام آزمایش و معاینه وسایل نقلیه موتوری از دارندگان وسایل نقلیه مذكور طبق تعرفه ای كه توسط وزارت كشور و سازمان
حفاظت محیط زیست تهیه و به تصویب هیات وزیران می رسد اخذ خواهد شد.
تبصره 2: تاریخ شروع اجرای این ماده و تبصره های آن حداكثر یك سال پس از تصویب این قانون تعیین می شود و سازمان حفاظت محیط زیست و شهرداری و سایر دستگاه های ذیربط موظفند ظرف مدت مذكور امكانات لازم جهت اجرای این ماده را فراهم كنند.

ماده 6: شهرداری ها، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ، وزارتخانه ها و سازمان های ذیربط موظفند نحوه تردد وسایل نقلیه موتوری و سیستم حمل و نقل شهری را به صورتی طراحی و سامان دهند كه ضمن كاهش آلودگی هوا جوابگوی سفرهای روزانه شهری باشد.
تبصره: آیین نامه اجرائی این ماده كه در برگیرنده ساعات و محدوده مجاز تردد شهری ، پیش بینی استفاده مطلوب و بیشتر از وسایل نقلیه عمومی و امثال آن می باشد توسط وزارت كشور (شهرداریها) و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و سازمان حفاظت محیط زیست و در صورت لزوم با همكاری سازمان های ذیربط تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ماده 7: در مواقع اضطراری كه به علت كیفیت خاص جوی ، آلودگی هوای شهرها به حدی برسد كه به تشخیص وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكی سلامت انسان و محیط زیست را شدیدا به مخاطره بیاندازد، سازمان حفاظت محیط زیست با همكاری وزارت كشور (شهرداریها و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران )
ممنوعیت ها یا محدودیت های موقت زمانی ، مكانی و نوعی را برای منابع آلوده كننده برقرار نموده و بلافاصله مراتب را از طریق رسانه های همگانی به اطلاع عموم خواهد رسانید.
با برطرف شدن وضعیت اضطراری و كاهش آلودگی هوا، سازمان نسبت به رفع ممنوعیت و محدودیت برقرار شده اقدام و مراتب را به نحو مقتضی به اطلاع عموم خواهد رسانید.

ماده 8: ساخت و تولید و ورود وسایل نقلیه موتوری و همچنین موتور و سایر قطعات مرتبط با احتراق وسایل نقلیه از قبیل كاربراتور و فیلتر
مستلزم رعایت استانداردهای حفاظت محیط زیست می باشد.

ماده 9: وزارت صنایع موظف است سیاست ها و برنامه های تولیدی واحدها و شركت های تابعه تولید وسایل نقلیه موتوری خود را به نحوی تنظیم نماید كه اولا" تولید وسایل نقلیه با موتورها و قطعات غیر استاندارد صورت نپذیرد ثانیا در برنامه ریزی ساخت خودرو برنامه تولید وسایل نقلیه و حمل و نقل عمومی را در اولویت قرار دهد ثالثا طراحی و ساخت اتومبیل ها به نحوی صورت گیرد كه حتی المقدور امكان استفاده از گاز هم وجود داشته باشد.

ماده 10: شماره گذاری هر نوع وسیله نقلیه موتوری مستلزم رعایت استانداردهای موضوع ماده 8 این قانون می باشد.

ماده 11: استانداردهای موضوع مواد 8 و 9 این قانون توسط سازمان حفاظت محیط زیست با همكاری وزارت صنایع ، وزارت نفت و موسسات تحقیقاتی ذیصلاح تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

فصل سوم - كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه ها
ماده 12: احداث كارخانجات و كارگاه های جدید و توسعه و تغییر محل و یا خط تولید كارخانجات و كارگاه های موجود مستلزم رعایت ضوابط و معیارهای سازمان حفاظت محیط زیست می باشد.

ماده 13: وزارتخانه های صنایع ، معادن و فلزات ، كشاورزی و جهاد سازندگی هنگام صدور جواز تاسیس رونوشتی از جواز تاسیس مربوط را به سازمان حفاظت محیط زیست ارسال خواهند نمود.
دارندگان جواز تاسیس مذكور مكلفند محل استقرار واحدهای صنعتی و یا تولیدی خود را طبق ضوابط استقرار موضوع ماده 12 این قانون تعیین نمایند.
صدور پروانه بهره برداری موكول به تایید محل استقرار با رعایت ضوابط موضوع ماده 12 فوق بر اساس اعلام سازمان حفاظت محیط زیست می باشد.
تبصره 1: احداث نیروگاه ها، پالایشگاه ها، كارخانجات پتروشیمی ، كارخانجات صنایع نظامی ، فرودگاه ها و ترمینال های بارگیری موكول به رعایت ضوابط و معیارهای سازمان حفاظت محیط زیست از لحاظ محل استقرار می باشد.
تبصره 2: ضوابط و معیارهای موضوع مواد 12 و 13 توسط سازمان با مشاركت وزارتخانه های مذكور در این ماده تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
تبصره 3: سازمان حفاظت محیط زیست موظف است ضوابط و معیارهای زیست محیطی لازم را از طریق وزارتخانه های ذیربط به دارندگان جواز تاسیس اعلان نماید.

ماده 14: فعالیت كارخانجات و كارگاه های جدیدی كه ضوابط و معیارهای موضوع ماده 12 را رعایت ننمایند و همچنین فعالیت و بهره برداری از كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه هائی كه بیش از حد مجاز موجبات آلودگی هوا را فراهم آورند، ممنوع است .

ماده 15: سازمان حفاظت محیط زیست كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه هائی كه آلودگی آنها بیش از حد مجاز استانداردهای محیط زیست باشد را مشخص نموده و مراتب را با تعیین نوع و میزان آلودگی به صاحبان و یا مسئولان كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه ها ابلاغ خواهد كرد تا در مهلت معینی كه توسط سازمان با همكاری و مشاركت دستگاه های ذیربط تعیین می شود نسبت به رفع آلودگی یا تعطیل كار و فعالیت خود تا رفع آلودگی اقدام نمایند.
تبصره 1: در صورتی كه صاحب یا مسئول كارخانه و كارگاهی كه موجبات آلودگی هوا را فراهم می نماید با دلایل قابل قبول سازمان اثبات نماید كه ظرف مهلت تعیین شده رفع آلودگی عملی نمی باشد سازمان می تواند برای یكبار مهلت اضافی مناسب و در مورد این گونه كارخانجات و كارگاه ها قائل شود.
تبصره 2: سازمان حفاظت محیط زیست موظف است استانداردهای هوای پاك و استانداردهای آلوده كننده های حاصل از كارخانجات و كارگاه ها كه بهر طریق وارد هوای آزاد می گردند را برای هر منطقه و با توجه به كیفیت هوا و مناسبات زیست محیطی آن مناطق تهیه نموده و در اختیار متقاضیان و صاحبان كارخانجات و كارگاه ها قرار دهد.
حد مجاز (استانداردهای محیط زیست ) این ماده توسط سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ماده 16: در صورتی كه صاحبان و مسئولان كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه های آلوده كننده ظرف مهلت تعیین شده مبادرت به رفع آلودگی یا ممانعت از كار و فعالیت كارخانه و كارگاه مربوط ننمایند، در پایان مهلت مقرر به درخواست سازمان حفاظت محیط زیست و دستور مرجع قضائی ذیربط محل كه بلافاصله توسط مامورین انتظامی به مورد اجرا گذاشته می شود از كار و فعالیت كارخانجات و كارگاه های آلوده كننده جلوگیری به عمل خواهد آمد.
ادامه كار یا فعالیت كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه های مزبور منوط به صدور اجازه سازمان حفاظت محیط زیست و یا رای دادگاه صلاحیتدار خواهد بود.
تبصره: در صورتی كه صاحبان و مسئولان كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه های آلوده كننده پس از ابلاغ سازمان حفاظت محیط زیست از فعالیت و ادامه كار كارخانجات و كارگاه های مربوط ممانعت به عمل نیاورده و یا پس از تعطیل كارخانجات و كارگاه های مذكور راسا و بدون كسب اجازه از سازمان یا بدون صدور رای دادگاه صالحه ، مبادرت به بازگشائی و ادامه فعالیت آن ها بنمایند بر حسب مورد به مجازات های مقرر در این قانون و سایر مقررات مربوط به عدم رعایت دستورات مراجع قانونی و قضائی محكوم خواهند شد و چنانچه مدیران و مسئولان مذكور اداره و تصدی كارخانجات و كارگاه های دولتی یا وابسته به دولت را برعهده داشته باشند موضوع در هیات های رسیدگی به تخلفات
اداری وزارتخانه یا دستگاه متبوع مدیر یا مسئولان نیز مطرح و حكم مقتضی صادر خواهد گردید.

ماده 17: در مواقع اضطراری و یا شرایط جوی نامناسب ، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست می تواند كارخانجات و كارگاه هائی را كه فعالیت آن ها خطرات فوری در برداشته باشد با اخطار سریع خواستار توقف فعالیت آن ها گردد و در صورت استنكاف به حكم رئیس دادگاه محل تا رفع موجبات خطر تعطیل نماید.

ماده 18: در مواردی كه كاهش یا از بین بردن آلودگی ناشی از فعالیت كارخانجات و یا كارگاه ها از طریق دیگر بجز انتقال یك یا برخی از آن ها به نقاط مناسب امكان پذیر نبوده و یا فعالیت كارخانجات و كارگاه های مذكور در مناطق مسكونی سلامت ساكنان آن مناطق را به خطر بیاندازد سازمان حفظت محیط زیست با همكاری وزارتخانه ها و دیگر دستگاه های دولتی ذیربط طرح انتقال كارخانجات و كارگاه های مذكور را به نقاط مناسب (ترجیحا شهرك ها و قطب های صنعتی ) تهیه و به هیات وزیران ارائه می نماید. دولت در صورت صلاحدید و موافقت حسب مورد اقدام خواهد نمود.

ماده 19: قطب ها و شهرك ها و مجتمع های صنعتی و نیروگاه ها و واحدهای تولیدی مكلفند حداقل 10 درصد از فضای شهرك ها و یا مجموعه فضای تخصیص داده شده جهت احداث واحدهای تولیدی و خدماتی را به ایجاد فضای سبز و مشجر و كشت درختان مناسب منطقه اختصاص دهند.
بهره برداری از واحدهای صنعتی و تولیدی مذكور منوط به رعایت این ماده و ایجاد فضای سبز مناسب می باشد. وزارتخانه های صنعتی موظف به نظارت بر حسن اجرای این ماده می باشند.

ماده 20: كارخانجات و كارگاه ها و نیروگاه ها و كوره های آجرپزی و آهك پزی موظف به استفاده از سوخت و سیستم های احتراقی مناسب قابل دسترسی به نحوی كه موجبات كاهش آلودگی هوا را فراهم نماید، هستند.
تبصره: وزارت نفت موظف است در برنامه ریزی گازرسانی و سوخت رسانی خود تامین سوخت مناطق صنعتی و مراكز استقرار كارخانجات و كارگاه ها و كوره های آجرپزی مجاور شهرهای بزرگ را در اولویت قرار دهد.

ماده 21: آیین نامه اجرائی این فصل و همچنین ضوابط مربوط به محدودیت استقرار صنایع در مجاورت شهرها توسط سازمان حفاظت محیط زیست با مشاركت وزارتخانه های ذیربط تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

فصل چهارم - منابع تجاری ، خانگی و منابع متفرقه
ماده 22: پخش و انتشار هر نوع مواد آلوده كننده هوا بیش از حد مجاز از منابع تجاری ، خانگی و متفرقه در هوای آزاد ممنوع است .
منابع تجاری ، خانگی و متفرقه از جهت نوع و میزان آلودگی توسط سازمان حفاظت محیط زیست مشخص و طبقه بندی شده و حد مجاز موضوع این ماده توسط سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ماده 23: كلیه منابع آلوده كننده از قبیل حمام ها، نانوائی ها، هتل ها، و رستوران ها و غیر مكلفند ضمن اتخاذ تدابیر لازم جهت جلوگیری از انتشار دود و دوده و سایر موارد آلوده كننده در هوای آزاد، از سوخت مناسب ترجیحا گاز شهری كه موجب كاهش آلودگی هوا می شود استفاده نمایند.
وزارت نفت موظف است در برنامه سوخت رسانی شهرهای بزرگ ، تامین سوخت مناسب و گازرسانی منابع تجاری و واحدهای خدمات عمومی را در اولویت قرار دهد.

ماده 24: سوزاندن و انباشتن زباله های شهری و خانگی و هر گونه نخاله در معابر عمومی و فضای باز ممنوع می باشد.

ماده 25: وزارتین مسكن و شهرسازی و كشور موظفند هنگام تهیه طرح های هادی و جامع و بهسازی شهرها به نحوی برنامه ریزی نمایند كه فصل جداگانه ای از مطالعات طرح را به بررسی مسائل زیست محیطی اختصاص دهند به گونه ای كه طراحی شهرها و شهرك ها و مجتمع های مسكونی از نظر فضای سبز و باز، همجواری كاربری ها، شبكه معابر و حمل و نقل ، ضوابط تراكم ساختمانی و غیره با معیارهای زیست محیطی مورد تایید سازمان متناسب باشد.
تبصره: نقشه های شهرها، شهرك های مسكونی ، قطب ها و شهرك ها و مجتمع های صنعتی ، اداری ، كشاورزی و غیره موكول به رعایت ضوابط و مقررات حفاظت محیط زیست می باشد.

ماده 26: آیین نامه اجرائی موضوع ماده 25 این قانون مشتركا توسط وزارت مسكن و شهرساز، وزارت كشور و سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ماده 27: ایجاد هر گونه آلودگی صوتی بیش از حد مجاز ممنوع می باشد. آیین نامه جلوگیری از آلودگی صوتی توسط سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

فصل پنجم - مجازات ها
ماده 28: افرادی كه با وسایل نقلیه موتوری آلوده كننده غیر مجاز تردد می نمایند و همچنین كسانی كه محدودیت ها و ممنوعیت های موضوع ماده 7 این قانون را رعایت ننمایند به حكم دادگاه صالح به جزای نقدی از پنج هزار ریال تا یكصد هزار ریال بنا بر تعداد سیلندر حجم موتور میزان آلودگی و دفعات تكرار جرم محكوم خواهند شد ضمنا از تردد وسایل نقلیه آلوده كننده مذكور تا رفع موجبات آلودگی جلوگیری به عمل خواهد آمد.

ماده 29: صاحبان و مسئولین كارخانجات و كارگاه های آلوده كننده كه برخلاف مواد 14 و 16 و 17 این قانون عمل نمایند برای بار اول به جزای نقدی از پانصد هزار ریال تا یك میلیون ریال و در صورت تكرار به حبس تعزیری از دو ماه تا شش ماه و جزای نقدی از هفتصد هزار ریال تا دو میلیون ریال محكوم می شوند.
تبصره 1: صاحبان و مسئولان این گونه كارخانجات و كارگاه های آلوده كننده علاوه بر محكومیت مذكور مكلف به پرداخت ضرر و زیان وارده به محیط زیست و اشخاص حقیقی و حقوقی به حكم دادگاه صالحه می باشند.
تبصره 2: در مورد جرائم مقرر در این قانون علاوه بر اشخاص حقیقی و حقوق سازمان حفاظت محیط زیست بر حسب مورد شاكی یا مدعی خصوصی در زمینه خسارات وارده به محیط زیست می باشد.

ماده 30: كسانی كه از انجام بازرسی ماموران سازمان حفاظت محیط زیست برای نمونه برداری و تعیین میزان آلودگی ناشی از فعالیت كارخانجات و كارگاه ها منابع تجاری بهداشتی و خدمات و اماكن عمومی ممانعت به عمل آورده و یا اسناد و مدارك و اطلاعات مورد نیاز سازمان را در اختیار ایشان نگذارند و یا اسناد و مدارك و اطلاعات خلاف واقع ارائه نمایند بر حسب مورد و اهمیت موضوع به جزای نقدی از پانصد هزار ریال تا پنج میلیون ریال و در صورت تكرار به حبس تعزیری از یك ماه تا 3 ماه و جزای نقدی مذكور محكوم خواهند شد.
تبصره : در صورتی كه ماموران سازمان حفاظت محیط زیست در جرائم موضوع این ماده همكاری یا مشاركت داشته یا گزارش خلاف واقع ارائه نمایند علاوه بر محكومیت در هیات های رسیدگی به تخلفات اداری به حداكثر مجازات مقرر در این ماده محكوم خواهند شد.

ماده 31: صاحبان و مسئولان منابع تجاری و اماكن عمومی كه برخلاف ماده 24 این قانون موجبات آلودگی هوا را فراهم نمایند پس از هر بار اخطار و پایان مهلت مقرر به جزای نقدی از یكصد هزار ریال تا پانصد هزار ریال و در صورت تكرار از سیصد هزار ریال تا دو میلیون ریال جزای نقدی محكوم خواهند شد.

ماده 32: مسئولین آلودگی حاصل از منابع متفرقه و منابع خانگی و همچنین عاملین آلودگی صوتی به جزای نقدی از سی هزار ریال تا سیصد هزار ریال و در صورت تكرار از یكصد هزار ریال تا یك میلیون ریال محكوم خواهند شد.
فصل ششم - مقررات مختلف

ماده 33: سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران موظف است با همكاری سازمان حفاظت محیط زیست ، برنامه های مناسب جهت تنویر افكار عمومی ، آموزش و قوانین و مقررات مسائل حفاظت محیط زیست را تنظیم و به مورد اجرا بگذارد.

ماده 34: درآمدهای حاصل از اجرای این قانون پس وصول بلافاصله به حساب خزانه واریز گردیده و معادل پنجاه درصد (50%) وجوه واریزی در هر سال و حداكثر تا سقف یك میلیارد ریال جهت اجرای این قانون به صورت ردیف جداگانه در لایحه بودجه هر سال منظور و در اختیار سازمان حفاظت محیط زیست و معادل بیست درصد (20%) تا سقف چهارصد میلیون ریال در اختیار نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران قرار می گیرد.

ماده 35: آیین نامه های اجرائی این قانون علاوه بر مواردی كه در هر یك از مواد قانون نسبت به آن تعیین تكلیف شده است حداكثر ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون توسط سازمان حفاظت محیط زیست و بر حسب مورد با مشاركت یا همكاری دستگاه های ذیربط تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ماده 36: از تاریخ ابلاغ این قانون كلیه قوانین و مقررات مغایر با آن در زمینه جلوگیری از آلودگی هوا لغو می گردد.

اصلاحیه مبالغ ریالی مربوط به جرایم فصول مندرج در قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا
سازمان حفاظت محیط زیست ـ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور
هیئت وزیران در جلسه مورخ 13/2/1383 بنا به پیشنهاد شماره 18670ـ82 مورخ 23/2/1381 سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و به استناد ماده (68) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت ـ مصوب1380 ـ تصویب نمود:
مبالغ ریالی مربوط به جرایم فصول مندرج در قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا ـ مصوب1374 ـ به شرح زیر اصلاح می گردد:
1ـ میزان جرائم ماده (28) قانون یادشده برای استفاده از وسایل نقلیه آلوده کننده غیرمجاز برای تردد «پانصدهزار ریال» تعیین می شود.
2ـ میزان جرائم ماده (28) قانون یادشده بابت عدم رعایت محدودیت ها و ممنوعیت های موضوع ماده (7) قانون یادشده «از بیست و پنج هزار ریال تا یکصد هزار ریال» تعیین می شود.
3ـ میزان جرائم ماده (29) قانون یادشده برای کارخانه ها، کارگاهها و شهرکها و مجتمعهای صنعتی که موجبات آلودگی هوا را فراهم نمایند برای بار اول از دو میلیون ریال تا پنج میلیون ریال و درصورت تکرار از پنج میلیون ریال تا ده میلیون ریال با رعایت دیگر ضوابط قانونی ذی ربط تعیین می شود.
4ـ میزان جرائم ماده (31) قانون یادشده برای ایجاد آلودگی هوا موضوع ماده (24) قانون یادشده از پانصدهزار ریال تا پنج میلیون ریال و در صورت تکرار از دومیلیون ریال تا ده میلیون ریال تعیین می شود.
5ـ میزان جرائم ماده (32) قانون یادشده برای آلودگی صوتی، از پنجاه هزار ریال تا پانصدهزار ریال و در صورت تکرار از یکصدهزار ریال تا یک میلیون ریال تعیین می شود.
6ـ میزان جرائم ماده (32) قانون یادشده برای آلودگی حاصل از منابع متفرقه و منابع خانگی از یکصدهزار ریال تا یک میلیون ریال و در صورت تکرار از دویست هزار ریال تا دو میلیون ریال تعیین می شود.
معاون اول رییس جمهور ـ محمدرضا عارف